Στις 28 Απριλίου 2025 η οργάνωση Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (Refugee Support Aegean – RSA) δημοσίευσε εκτενή ανάλυση, με την οποία αναφέρθηκε σε «κρίσιμες ελλείψεις στις συνθήκες υποδοχής» προσφυγισσών και προσφύγων, σε μη παροχή οικονομικού βοηθήματος σε δικαιούχους διεθνούς προστασίας και σε «σοβαρά κενά στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τη στέγαση ευάλωτων προσώπων».
Η ανάλυση της RSA επεσήμανε ότι, σύμφωνα με επίσημα στατιστικά του ελληνικού κράτους για το έτος 2024, 24.000 προσφύγισσες και πρόσφυγες «δικαιούνταν συνθήκες υποδοχής, όπως στέγαση, σίτιση, ρουχισμό και μηνιαίο οικονομικό βοήθημα», ωστόσο μόνο 8.527 άτομα έλαβαν τέτοιο οικονομικό βοήθημα, δηλαδή μόλις το 35% των ανθρώπων που το δικαιούνταν και το είχαν ζητήσει.
«Στην πραγματικότητα όμως», προσέθεσε η RSA, «κανένα από τα 24.000 άτομα που βρίσκονται στα καμπς δεν έλαβε οικονομικό βοήθημα τους τελευταίους επτά μήνες του έτους (σ.σ.: του 2024), λόγω των χρονίων αδυναμιών του κράτους να διαχειριστεί το χρηματοδοτούμενο από ενωσιακούς πόρους πρόγραμμα και να ανταποκριθεί στις νομικές υποχρεώσεις του. Ως αποτέλεσμα, οι περισσότερες/οι αιτούσες/ντες άσυλο στα καμπς αδυνατούν να καλύψουν ακόμη και απολύτως απαραίτητες βιοτικές ανάγκες τους, όπως τα φάρμακα ή η μετακίνηση».
Οι αστοχίες και οι ελλείψεις των ελληνικών Αρχών κατά την εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης των προσφυγισσών και των προσφύγων δεν περιορίζονται μόνο στη μη παροχή οικονομικού βοηθήματος. Πράγματι, στα τέλη του 2024 βρίσκονταν στην Ελλάδα περισσότερα από 8.000 παιδιά, τα περισσότερα από τα οποία (4.416) ήταν εγκατεστημένα στις Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές (ΚΕΔ) των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, «υπό εξαιρετικά ακατάλληλες συνθήκες διαβίωσης, αντίθετες με το ελάχιστο επίπεδο προστασίας που απαιτούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως κρίθηκε πρόσφατα από απόφαση ασφαλιστικών μέτρων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σε υπόθεση στη Σάμο», σύμφωνα με την RSA.
Η οργάνωση πρόσθεσε στην ανάλυσή της ότι «τα ασυνόδευτα και χωρισμένα ανήλικα παιδιά για τα οποία δεν έχει οριστεί επίτροπος ή δεν έχει ανατεθεί φροντίδα σε συγγενείς, λόγω των σοβαρών καθυστερήσεων στη λειτουργία της επιτροπείας, παραμένουν de facto σε κράτηση […], την οποία έχουν πρόσφατα χαρακτηρίσει παράνομη δύο διοικητικά δικαστήρια σε υποθέσεις στη Σάμο και στην Κω αντιστοίχως».
H RSA αναφέρθηκε και σε «συνεχείς ελλείψεις στη στελέχωση των ιατρικών και ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών στα καμπς», καθώς, με φόντο τον συνολικό πληθυσμό τους (27.100 άτομα), ένας γιατρός αντιστοιχούσε, κατά το έτος αναφοράς, σε πάνω από 500 άτομα. Μάλιστα, σε κάποιες δομές, όπως εκείνες της Κω, της Φιλιππιάδας και του Πύργου, δεν υπήρχε ούτε ένας γιατρός.
Αντίστοιχα προβλήματα εντοπίστηκαν και στους διερμηνείς, αφού κατά το 2024 η Λέρος διέθετε μόλις έναν (για 1.691 άτομα) και η Σάμος δύο (για 4.126 άτομα).
Τα παραπάνω δεδομένα εγείρουν σοβαρό ζήτημα σεβασμού -εκ μέρους των ελληνικών Αρχών- των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας αναφορικά με την υποδοχή, την περίθαλψη και την αξιοπρεπή διαβίωση των προσφυγισσών και προσφύγων.
Πιο συγκεκριμένα, η Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (Σύμβαση της Γενεύης), αναγνωρίζοντας το δικαίωμα στο άσυλο, κατοχυρώνει μία σειρά από δικαιώματα για τους πρόσφυγες και τις προσφύγισσες στη χώρα διαμονής και κατοικίας τους, όπως μεταξύ άλλων το δικαίωμα στην κινητή και ακίνητη περιουσία τους (άρθρο 13), το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι (άρθρο 15), το δικαίωμα προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου (άρθρο 16), το δικαίωμα στην εργασία (άρθρα 17-19), το δικαίωμα στην κοινωνική πρόνοια (άρθρο 20), τη στέγαση (άρθρο 21) και τη δημόσια εκπαίδευση (άρθρο 22), καθώς και την ελευθερία κίνησης (άρθρο 26). Ακόμη, η Σύμβαση της Γενεύης απαγορεύει την απέλαση ή την επαναπροώθηση προσφύγων (άρθρο 33).
Σε ένα Κράτος Δικαίου οι Αρχές οφείλουν να σέβονται τα δικαιώματα των προσφυγισσών και των προσφύγων κατά τη διαδικασία υποδοχής και περίθαλψής τους.
Ωστόσο, από τα στοιχεία της εξεταζόμενης περίπτωσης προκύπτουν σοβαρές ελλείψεις και αστοχίες εκ μέρους των ελληνικών Αρχών κατά την υποδοχή ατόμων που δικαιούνται διεθνούς προστασίας στη χώρα μας, παρότι τα δικαιώματά τους προστατεύονται από τη Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (Σύμβαση της Γενεύης).
Αριθμός Λογαριασμού: 1100 0232 0016 560
IBAN: GR56 0140 1100 1100 0232 0016 560
BIC: CRBAGRAA
Στον αγώνα μας για Λογοδοσία και Διαφάνεια, απέναντι σε οτιδήποτε υπονομεύει τις αρχές της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου.
Γιατί η Δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη.
Είναι στο χέρι μας να μη στεκόμαστε απαθείς ή κυνικοί.
Δες πώς μπορείς να μας βοηθήσεις, εδώ!