Στις 30 Ιανουαρίου 2025 η οργάνωση Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (Refugee Support Aegean – RSA) δημοσίευσε εκτενή ανάλυση, με την οποία εισέφερε στοιχεία και τεκμήρια αναφορικά με τις «ανύπαρκτες υποδομές για την υποδοχή και τη φιλοξενία» προσφυγισσών και προσφύγων στην Κρήτη και τη Γαύδο.
Η δημοσίευση της RSA επεσήμανε καταρχάς ότι δεν υλοποιήθηκαν ποτέ οι κυβερνητικές δεσμεύσεις για τη δημιουργία κατάλληλων και οργανωμένων συνθηκών υποδοχής και φιλοξενίας αιτουσών και αιτούντων άσυλο στα δύο νησιά, με συνέπεια τα νεοαφιχθέντα άτομα να παραμένουν σε «άτυπους και ακατάλληλους χώρους» στην Κρήτη.
Η RSA εξήγησε ότι «η πλειοψηφία των νεοεισερχόμενων στον νομό Χανίων τους τελευταίους μήνες, μεταξύ των οποίων και οι διασωθέντες του ναυαγίου της 13ης Δεκεμβρίου 2024, μεταφέρονται στον εκθεσιακό χώρο στην Αγυιά στα Χανιά, όπου, σύμφωνα με επαναλαμβανόμενες καταγγελίες, δεν υπάρχουν στοιχειώδεις παροχές για μία αξιοπρεπή διαμονή, πόσω μάλλον για ανθρώπους που έχουν επιζήσει από ναυάγια. Την περασμένη άνοιξη και το καλοκαίρι (σ.σ.: του 2024), οι άνθρωποι μεταφέρονταν στο υπαίθριο πάρκινγκ στο Κεντρικό Λιμεναρχείο Χανίων στη Σούδα, έναν ακόμη ακατάλληλο χώρο».
Η οργάνωση παρέθεσε και καταγγελίες τοπικών ομάδων για τις ακατάλληλες υποδομές και τις ελλείψεις σε παροχή ειδών πρώτης ανάγκης σε πρόσφυγες και προσφύγισσες.
«Το Κοινωνικό Στέκι – Στέκι Μεταναστών Χανίων έχει καταγγείλει τις συνθήκες προσωρινής διαμονής στο εκθεσιακό κέντρο της Αγυιάς στα Χανιά, τονίζοντας ότι πρόκειται για έναν χώρο όπου επικρατούν ελλείψεις σε βασικά είδη πρώτης ανάγκης και χωρίς θέρμανση», σημείωσε η RSA, προσθέτοντας: «Σε ανακοίνωσή του, [το Κοινωνικό Στέκι – Στέκι Μεταναστών Χανίων] αναφέρει συγκεκριμένα ότι οι νεοαφιχθέντες διαμένουν στο πάτωμα πάνω σε λεπτά στρωματάκια, με αυτοσχέδια στρωσίδια και κουβέρτες που δεν επαρκούν και επαναχρησιμοποιούνται, κυκλοφορούν ξυπόλυτοι ή με πλαστικές παντόφλες, χωρίς κάλτσες, παπούτσια ή ρούχα κατάλληλα για την εποχή. Σε παλαιότερη ανακοίνωσή του τον περασμένο Ιούλιο, τόνιζε ότι δεν είχαν χορηγηθεί ούτε σαπούνια στους διαμένοντες, οι οποίοι δεν είχαν ποτέ πρόσβαση σε ντουζιέρες» (οι σύνδεσμοι παρατίθενται και στο πρωτότυπο).
Ανάλογη ήταν η κατάσταση και στον νομό Ηρακλείου, όπου οι νεοεισερχόμενοι πρόσφυγες μέχρι πρότινος μεταφέρονταν και διέμεναν προσωρινά στο κτίριο του «παλιού ΚΤΕΛ», «έναν χώρο που είναι καταφανώς ακατάλληλος», σύμφωνα με την RSA.
«Ο Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής στον Δήμο Ηρακλείου, Γεώργιος Τσαγκαράκης, μας δήλωσε (τηλεφωνική επικοινωνία στις 17/1/2025) ότι πράγματι, τόσο ο χώρος του “παλιού ΚΤΕΛ”, όσο και ο χώρος του “παλιού ψυγείου” που χρησιμοποιήθηκε πρόσφατα, είναι ακατάλληλοι, αλλά δεν υπάρχουν άλλοι χώροι προς διάθεση από τον Δήμο, ενώ την κάλυψη της φιλοξενίας έχει επιφορτιστεί το λιμενικό», επεσήμανε η RSA.
Και πρόσθεσε: «Μας επιβεβαίωσε [ο αντιδήμαρχος κ. Τσαγκαράκης] ότι ούτε στον Δήμο Ηρακλείου (όπως και στον Δήμο Χανίων), δεν έχει υπάρξει κάποια ενημέρωση από το Υπουργείο για τη δημιουργία προσωρινών χώρων φιλοξενίας, όπως είχαν εξαγγελθεί. Μας ενημέρωσε, τέλος, ότι ο Δήμος παρέχει φάρμακα και ρούχα (όταν υπάρχουν διαθέσιμα) και η Περιφέρεια Κρήτης παρέχει τρόφιμα και λεωφορεία για τη μεταφορά των ανθρώπων. Πρώτες βοήθειες και ιατρική περίθαλψη παρέχεται από τον Ερυθρό Σταυρό και ομάδα γιατρών».
Σύμφωνα με καταγγελία της ομάδας Θάλασσα Αλληλεγγύης, στις εγκαταστάσεις του Ηρακλείου οι διαμένοντες δεν είχαν πρόσβαση σε ντουζ, ενώ τα στρώματα και οι κουβέρτες επαναχρησιμοποιούνταν. Τον περασμένο Αύγουστο, η ίδια ομάδα ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι νεοεισερχόμενοι που είχαν μεταφερθεί στο ίδιο κτίριο παρέμεναν ξυπόλυτοι, ενώ τους είχαν δοθεί σακούλες για να καλύψουν τα γυμνά πόδια τους.
Τα παραπάνω δεδομένα εγείρουν σοβαρό ζήτημα μη σεβασμού -εκ μέρους των ελληνικών Αρχών- των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας αναφορικά με την υποδοχή, την περίθαλψη και την αξιοπρεπή διαβίωση προσφυγισσών και προσφύγων.
Πιο συγκεκριμένα, η Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (Σύμβαση της Γενεύης), αναγνωρίζοντας το δικαίωμα στο άσυλο, κατοχυρώνει μία σειρά από δικαιώματα για τους πρόσφυγες και τις προσφύγισσες στη χώρα διαμονής και κατοικίας τους, όπως μεταξύ άλλων το δικαίωμα στην κινητή και ακίνητη περιουσία τους (άρθρο 13), το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι (άρθρο 15), το δικαίωμα προσφυγής ενώπιον δικαστηρίου (άρθρο 16), το δικαίωμα στην εργασία (άρθρα 17-19), το δικαίωμα στην κοινωνική πρόνοια (άρθρο 20), τη στέγαση (άρθρο 21) και τη δημόσια εκπαίδευση (άρθρο 22), καθώς και την ελευθερία κίνησης (άρθρο 26). Ακόμη, η Σύμβαση της Γενεύης απαγορεύει την απέλαση ή την επαναπροώθηση προσφύγων (άρθρο 33).
Σε ένα Κράτος Δικαίου οι Αρχές οφείλουν να σέβονται τα δικαιώματα των προσφυγισσών και των προσφύγων κατά τη διαδικασία υποδοχής και περίθαλψής τους.
Ωστόσο, από τα στοιχεία της εξεταζόμενης περίπτωσης προκύπτουν σοβαρές ελλείψεις και αστοχίες εκ μέρους των ελληνικών Αρχών κατά την υποδοχή ατόμων που δικαιούνται διεθνούς προστασίας στη χώρα μας, παρότι τα δικαιώματά τους προστατεύονται από τη Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων (Σύμβαση της Γενεύης).
Αριθμός Λογαριασμού: 1100 0232 0016 560
IBAN: GR56 0140 1100 1100 0232 0016 560
BIC: CRBAGRAA
Στον αγώνα μας για Λογοδοσία και Διαφάνεια, απέναντι σε οτιδήποτε υπονομεύει τις αρχές της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου.
Γιατί η Δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη.
Είναι στο χέρι μας να μη στεκόμαστε απαθείς ή κυνικοί.
Δες πώς μπορείς να μας βοηθήσεις, εδώ!