Η έκθεση εξετάζει τη μεταχείριση και τις συνθήκες κράτησης ατόμων που κρατούνται σε επτά φυλακές ανδρών και δύο φυλακές γυναικών, καθώς και σε διάφορες αστυνομικές εγκαταστάσεις. Τα ευρήματα της επίσκεψης του 2025 επιβεβαιώνουν για άλλη μια φορά ότι τα δομικά προβλήματα του υπερπληθυσμού και των σοβαρών ελλείψεων προσωπικού, σε συνδυασμό με πρόσθετες ελλείψεις στις φυλακές που ελέγχθηκαν, συνεχίζουν να υπονομεύουν την αποτελεσματική λειτουργία του σωφρονιστικού συστήματος. Το αποτέλεσμα είναι πολλοί κρατούμενοι να κρατούνται υπό κακές και μη ασφαλείς συνθήκες.
Οι συνθήκες κράτησης στις ανδρικές φυλακές εξακολουθούν να υπολείπονται των αποδεκτών και νομίμων ελάχιστων προτύπων. Πολλοί κρατούμενοι αφήνονται να μαραζώνουν σε υπερπλήρεις και εντελώς ακατάλληλες συνθήκες, οι οποίες θα μπορούσαν, κατά την άποψη της CPT, να συνιστούν απάνθρωπη και ταπεινωτική μεταχείριση. Τα κελιά και οι θάλαμοι συχνά υπερέβαιναν την προβλεπόμενη χωρητικότητά τους, με μονόκλινα κελιά 8 $m^2$ να στεγάζουν έως και πέντε άτομα (Φυλακή Αλικαρνασσού), 11 ευάλωτους κρατούμενους στοιβαγμένους σε ένα βρώμικο κελί 22 $m^2$ (Φυλακή Ναυπλίου), ορισμένους θαλάμους να προσφέρουν λιγότερο από 3 m2 ζωτικού χώρου ανά άτομο (Φυλακή Χαλκίδας) και θαλάμους 25 m2 να φιλοξενούν οκτώ έως δέκα άτομα (Φυλακή Μαλανδρίνου).
Η έλλειψη στρωμάτων και κουβερτών σήμαινε ότι ορισμένοι κρατούμενοι έπρεπε να κοιμηθούν στο τσιμέντο ή σε βρεγμένα στρώματα (Φυλακή Χανίων). Στις περισσότερες φυλακές, τα κελιά και οι θάλαμοι ήταν γεμάτα κοριούς και κατσαρίδες, συχνά κρύα και υγρά ή ακόμη και μουχλιασμένα, και είχαν στέγες και ταβάνια που έσταζαν (κυρίως στις Φυλακές Χανίων και Χαλκίδας). Οι εγκαταστάσεις υγιεινής ήταν κατεστραμμένες και υπήρχε ανεπαρκής πρόσβαση σε ζεστό νερό ή θέρμανση.
Οι επείγουσες βελτιώσεις θα πρέπει να επικεντρωθούν στη μείωση της πληρότητας των κελιών, στην επένδυση στη συντήρηση, στη βελτίωση της υγιεινής και στη διεύρυνση του φάσματος των δραστηριοτήτων που προσφέρονται στους κρατουμένους. Επιπλέον, οι κρατούμενοι που τοποθετούνται σε απομόνωση ή διαχωρισμό θα πρέπει να επωφελούνται από καθημερινή πρόσβαση σε προαυλισμό και επαρκή επίβλεψη. Η Επιτροπή ζητά επίσης μια συνεκτική στρατηγική για τη μείωση του πληθυσμού των φυλακών, η οποία θα πρέπει να δίνει προτεραιότητα σε εναλλακτικές λύσεις αντί της φυλάκισης και σε μη στερητικά της ελευθερίας μέτρα.
Τα επίπεδα στελέχωσης ήταν ανεπαρκή σε όλες τις φυλακές που ελέγχθηκαν και επικινδύνως χαμηλά στις Φυλακές Κορυδαλλού Ι και Χανίων, επιτρέποντας σε ισχυρότερες ομάδες κρατουμένων να δρουν ατιμώρητα και στη βία μεταξύ κρατουμένων να ανθίζει. Η CPT ζητά μια εθνική στρατηγική για την πρόληψη της βίας μεταξύ κρατουμένων, δίνοντας προτεραιότητα στην αύξηση του αριθμού του προσωπικού και στην ολοκληρωμένη εκπαίδευση και υποστήριξή του. Επιπλέον, οι μακροχρόνιες δομικές ελλείψεις στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης παρέμειναν εμφανείς σε όλες τις φυλακές, όντας ιδιαίτερα ανησυχητικές στη Φυλακή Χανίων.
Η έκθεση αξιολογεί επίσης την κατάσταση των κρατουμένων με αναπηρία, των ηλικιωμένων και των τρανς γυναικών, πολλοί από τους οποίους είχαν ανεκπλήρωτες ανάγκες και στερούνταν επαρκούς υποστήριξης. Η επίσκεψη εστίασε επίσης στις γυναίκες στις φυλακές, με την CPT να αποδοκιμάζει την υποχρησιμοποίηση εναλλακτικών λύσεων αντί της φυλάκισης για τις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων των εγκύων και των μητέρων μικρών παιδιών.
Η Επιτροπή έλαβε αρκετές καταγγελίες για σωματική κακομεταχείριση κρατουμένων γυναικών από άνδρες σωφρονιστικούς υπαλλήλους, συμπεριλαμβανομένης μιας περίπτωσης ταπεινωτικής τιμωρίας μιας γυναίκας που είχε αυτοτραυματιστεί στις Γυναικείες Φυλακές Ελεώνα. Η CPT τονίζει ότι ο αυτοτραυματισμός δεν πρέπει να τιμωρείται με πειθαρχικές κυρώσεις και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μέσα δέσμευσης σε γυναίκες μετά από τέτοια περιστατικά. Οι συνθήκες υγείας ήταν ανησυχητικές, όπως καταδείχθηκε από τους θανάτους δύο γυναικών στη Φυλακή Κορυδαλλού ΙΙ το 2024 και στην Ελεώνα τον Ιανουάριο του 2025, καθώς και από την αυτοκτονία μιας τρίτης στον Κορυδαλλό ΙΙ το 2024.
Η CPT έλαβε για άλλη μια φορά αξιόπιστες καταγγελίες για σωματική κακομεταχείριση ατόμων που κρατούνται από την αστυνομία, συμπεριλαμβανομένων χαστουκιών, γροθιών, κλωτσιών και πρόσκρουσης της κεφαλής στον τοίχο, συχνά για την απόσπαση ομολογιών. Η Επιτροπή εξέτασε επίσης αρκετούς θανάτους υπό αστυνομική κράτηση, συμπεριλαμβανομένου του θανάτου ενός αλλοδαπού τον Σεπτέμβριο του 2024 στο Αστυνομικό Τμήμα Αγίου Παντελεήμονα, σημειώνοντας ότι αρκετές περιπτώσεις θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί.
Μετά την επίσκεψη, η CPT πραγματοποίησε συνομιλίες στην Αθήνα τον Ιούνιο του 2025 με ανώτερους κυβερνητικούς υπουργούς. Οι ελληνικές αρχές παρουσίασαν ένα νέο Σχέδιο Δράσης 2025-2030 για την ανάκαμψη του σωφρονιστικού συστήματος, υπό τον συντονισμό και την επίβλεψη του Γραφείου του Πρωθυπουργού. Κατά την άποψη της CPT, αυτό το πλήρως κοστολογημένο και ολοκληρωμένο σχέδιο μεταρρύθμισης αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα προόδου.
Οι αρχές περιγράφουν τα σχέδιά τους για την αντιμετώπιση του υπερπληθυσμού – συμπεριλαμβανομένης της ανέγερσης νέων φυλακών – και την πρόσληψη πρόσθετου προσωπικού, με συγκεκριμένα μέτρα που έχουν ήδη προϋπολογιστεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη. Επίσης, παρέχονται εξηγήσεις και δεδομένα σχετικά με τις ενέργειες που έγιναν για τη συμμόρφωση των αστυνομικών πρακτικών με τα πρότυπα της CPT.
Αριθμός Λογαριασμού: 1100 0232 0016 560
IBAN: GR56 0140 1100 1100 0232 0016 560
BIC: CRBAGRAA
Στον αγώνα μας για Λογοδοσία και Διαφάνεια, απέναντι σε οτιδήποτε υπονομεύει τις αρχές της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου.
Γιατί η Δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη.
Είναι στο χέρι μας να μη στεκόμαστε απαθείς ή κυνικοί.
Δες πώς μπορείς να μας βοηθήσεις, εδώ!
