ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕ
ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Θοδωρής Χονδρόγιαννος 17 • 10 • 2025

Ζητήματα σε διαγωνισμούς και συμβάσεις κατά τη δημόσια προμήθεια πολυκέντρων ανακύκλωσης

Θοδωρής Χονδρόγιαννος
Ζητήματα σε διαγωνισμούς και συμβάσεις κατά τη δημόσια προμήθεια πολυκέντρων ανακύκλωσης
17 • 10 • 2025

Στοιχεία επίσημων ερευνών που έχουν αναδειχθεί από τον Τύπο αναφορικά με τη δημόσια προμήθεια πολυκέντρων ανακύκλωσης της εταιρείας ΤΕΧΑΝ εγείρουν ζήτημα «γνήσιου ανταγωνισμού», την ώρα που το άρθρο 18 του ν. 4412/2016 προβλέπει τον ανταγωνισμό ως βασική αρχή κατά την κατάρτιση δημοσίων συμβάσεων. 

Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2025 η Καθημερινή δημοσίευσε δύο ρεπορτάζ (19.8.2025 και 15.9.2025) αναφορικά με έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και κατ’ εντολήν της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως προς την ορθή χρήση των ενωσιακών κονδυλίων που διατέθηκαν για τη δημόσια προμήθεια πολυκέντρων ανακύκλωσης, εξοπλισμού της εταιρείας ΤΕΧΑΝ που χρησιμοποιείται  για την ανακύκλωση πλαστικών, μεταλλικών και γυάλινων αντικειμένων. Την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τα πολυκέντρα ανακύκλωσης επιβεβαίωσε η ίδια η Ευρωπαία Εισαγγελέας Λάουρα Κόβεσι σε ερώτηση του Reporters United κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στον Πειραιά, στις 2 Οκτωβρίου 2025. (Όπως θα δούμε παρακάτω, τις πρώτες αποκαλύψεις για τις έρευνες σχετικά με τα πολυκέντρα ανακύκλωσης έκανε η δημοσιογραφική ομάδα των Data Journalists τον Σεπτέμβριο του 2024.)

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Καθημερινής στις 19 Αυγούστου 2025, η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ), θεσμικός φορέας υπό το υπουργείο Οικονομικών που πραγματοποιεί ελέγχους με σκοπό τη διαπίστωση της παροχής των ενωσιακών πόρων κατά τους κανόνες της ΕΕ, ζήτησε με δύο πορίσματά της την επιστροφή του 50% των ευρωπαϊκών κονδυλίων (5,8 εκατ. ευρώ) που διατέθηκαν για την απόκτηση των παραπάνω πολυκέντρων ανακύκλωσης. 

Η σχετική έρευνα αφορά τους διαγωνισμούς και τις δημόσιες συμβάσεις που καταρτίστηκαν για την προμήθεια 248 μηχανημάτων μέσω προγράμματος ΕΣΠΑ από τρεις δημόσιους φορείς διαχείρισης απορριμμάτων: τον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ) για την αγορά 130 μηχανημάτων, το Δίκτυο Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Πελοποννήσου (ΦΟΔΣΑ) για την αγορά 58 μηχανημάτων και τον Ενιαίο Σύνδεσμο Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (ΕΣΔΑΚ) για την αγορά 60 μηχανημάτων.

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να επισημάνουμε μια σειρά από ζητήματα που εγείρονται ως προς τις παραλείψεις και τις αστοχίες των ελληνικών Αρχών αναφορικά με τις δημόσιες συμβάσεις που συνήφθησαν για την προμήθεια των ώς άνω πολυκέντρων ανακύκλωσης, όπως αναδεικνύονται από τα παραπάνω δημοσιεύματα. 

Τρίτον, εκτός από την απουσία εποπτείας και ελέγχων στην ΤΕΧΑΝ, η ΕΔΕΛ επισημαίνει, σύμφωνα με την Καθημερινή, ότι ο ΕΔΣΝΑ δεν είχε αναρτήσει τα στοιχεία ανά δήμο για το 2024 (κάτι που έγινε στις 19 Ιουνίου 2025) και σημειώνει ότι «δεν υπάρχει καμία ενημέρωση από τον ΕΔΣΝΑ για την πορεία των αποβλήτων μετά τη συλλογή τους πλην της αναφοράς για τοποθέτηση αυτών σε χώρο αποθήκευσης της ΤΕΧΑΝ για το έτος 2023», ενώ, όσον αφορά την εγκατάσταση των πολυκέντρων, ο ΕΔΣΝΑ δεν τα έχει ακόμη τοποθετήσει όλα.

Τέταρτον, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Καθημερινής στις 15 Σεπτεμβρίου 2025, μετέπειτα διαχειριστικός έλεγχος ορκωτών λογιστών σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής κατέδειξε σχετικά με τη σύμβαση μεταξύ ΕΔΣΝΑ και ΤΕΧΑΝ για την προμήθεια των πολυκέντρων ανακύκλωσης ότι «της υπογραφής της σύμβασης δεν προηγήθηκε έρευνα αγοράς ώστε να βρεθεί η πιο συμφέρουσα προσφορά, ότι οι τεχνικές προδιαγραφές του έργου ήταν φωτογραφικές και ευνοούσαν μόλις μία εταιρεία (σ.σ. αυτή που τελικά αναδείχθηκε ανάδοχος) καθώς και ότι οι τυπικά δύο εταιρείες που μετείχαν στον διαγωνισμό ήταν στην πραγματικότητα μία, καθώς η ανάδοχος εταιρεία TEXAN είναι ο αποκλειστικός αντιπρόσωπος στην Ελλάδα της ENVIPCO, της δεύτερης εταιρείας που μετείχε στον διαγωνισμό».

Αναφορικά με τη σύνδεση των εταιρειών TEXAN και ENVIPCO, ο διαχειριστικός έλεγχος των ορκωτών λογιστών επεσήμανε επιπλέον: «Οι προσφορές των εταιρειών ENVIPCO HELLAS και ΤΕΧΑΝ ABEE που λήφθηκαν κατά τη διενεργηθείσα έρευνα αγοράς δεν τεκμηριώνουν έρευνα, αφού αμφότερες είναι κοινού οικονομικού συμφέροντος και το γεγονός αυτό ήταν δυνατόν να διαγνωσθεί εξαρχής με μόνη την έρευνα στο Διαδίκτυο, σε συνδυασμό μάλιστα με το ότι στην ελεγχόμενη διαδικασία η αναθέτουσα αρχή επέλεξε να αποστείλει πρόσκληση αποκλειστικά σε αυτές τις δύο εταιρείες για την έρευνά της». 

Πέμπτον, ο διαχειριστικός έλεγχος των ορκωτών λογιστών διαπίστωσε και ότι «προκύπτει με εύλογη βεβαιότητα η ύπαρξη περιοριστικών της ανάπτυξης του ανταγωνισμού προδιαγραφών που ευνόησαν την εταιρεία ΤΕΧΑΝ, αφού μόνον αυτή προκύπτει ότι καλύπτει το σύνολο των τεθεισών τεχνικών προδιαγραφών». 

Τα παραπάνω ευρήματα έκαναν την Καθημερινή να μιλά για «διαγωνισμό χωρίς γνήσιο ανταγωνισμό», ενώ είναι επίσης άξιο αναφοράς ότι τα ώς άνω στοιχεία διαβιβάστηκαν και στον Οικονομικό Εισαγγελέα για ποινική αξιολόγηση της υπόθεσης.

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι το άρθρο 18 παρ. 1 του ν. 4412/2016 (ΦΕΚ Α’ 147/08.08.2016) προβλέπει μία σειρά από αρχές και κανόνες ως προς τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων, μεταξύ των οποίων είναι η προώθηση του ανταγωνισμού και ο αποκλεισμός των διακρίσεων ανάμεσα στις συμμετέχουσες εταιρείες. Πιο συγκεκριμένα, το εν λόγω άρθρο προβλέπει ότι «οι αναθέτουσες αρχές αντιμετωπίζουν τους οικονομικούς φορείς ισότιμα και χωρίς διακρίσεις και ενεργούν με διαφάνεια, τηρώντας την αρχή της αναλογικότητας», ότι «ο σχεδιασμός των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων δεν επιτρέπεται να γίνεται με σκοπό […] τον τεχνητό περιορισμό του ανταγωνισμού», καθώς επίσης και ότι «θεωρείται ότι ο ανταγωνισμός περιορίζεται τεχνητά όταν οι διαδικασίες σύναψης συμβάσεων έχουν σχεδιαστεί με σκοπό να ευνοήσουν ή να ζημιώσουν αδικαιολόγητα ορισμένους οικονομικούς φορείς». 

Πού εντοπίζεται το πρόβλημα με το Κράτος Δικαίου;

Από τα στοιχεία των επίσημων ερευνών που έχουν δημοσιοποιηθεί για την προμήθεια των πολυκέντρων ανακύκλωσης της ΤΕΧΑΝ εγείρεται ζήτημα ανταγωνισμού, παρότι το άρθρο 18 παρ. 1 του ν. 4412/2016 (ΦΕΚ Α’ 147/08.08.2016) προβλέπει τον ανταγωνισμό ως βασική αρχή κατά την κατάρτιση δημοσίων συμβάσεων. 

Θοδωρής Χονδρόγιαννος
Περισσοτερα
Αν έχεις εντοπίσει παραβίαση του Κράτους Δικαίου, κάνε κι εσύ αναφορά!
ΕΠΩΝΥΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΜΕΣΩ ΦΟΡΜΑΣ ΣΤΟ GOVWATCH
ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ GLOBALEAKS
Υποστήριξε το έργο του govwatch
ΚΑΝΕ ΔΩΡΕΑ