Τον Σεπτέμβριο του 2025 δημοσιεύθηκαν πλείστα στοιχεία και τεκμηριωμένα δημοσιεύματα αναφορικά με καταγγελλόμενες διαχρονικές διακρίσεις εκ μέρους των ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης σε βάρος μεταναστ(ρι)ών λόγω φυλής, χρώματος και εθνικής καταγωγής.
Στις 4 Σεπτεμβρίου η Εφημερίδα των Συντακτών (ΕφΣυν) ανέφερε σε σχετικό ρεπορτάζ της: «Ρατσισμός: πολυετής, ωμός, κυνικός, με χαρακτηριστικά “κανονικότητας”, κάτω (;) από τη μύτη θεσμών αλλά και της κοινωνίας ολόκληρης. Βραδινό δρομολόγιο του ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης γίνεται με τουριστικό λεωφορείο -όχι τα οχήματα του ΚΤΕΛ- και επιβάτες μόνο Αφρικανούς, Πακιστανούς, γενικά σκουρόχρωμους, πρόσφυγες και μετανάστες ή όσους αγωνιούν για τη νομιμότητα των χαρτιών που κατέχουν. Η υπόθεση αποκαλύφθηκε, έπειτα από καταγγελία ενός περιστατικού, από τον βουλευτή της Νέας Αριστεράς, Νάσο Ηλιόπουλο».
Πράγματι, στις 3 Σεπτεμβρίου ο κ. Ηλιόπουλος είχε προχωρήσει σε δημόσια καταγγελία, στην οποία επεσήμανε πως, όταν πολίτες ρώτησαν τα ΚΤΕΛ γιατί δεν εκδίδουν εισιτήριο σε επιβάτη από την Αφρική ενώ υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις στο δρομολόγιο, ο αρμόδιος υπάλληλος τους απάντησε ότι «για την ασφάλειά σας οι αλλοδαποί ταξιδεύουν βράδυ».
«Μάλλον κάποιοι νομίζουν ότι βρίσκονται στον αμερικανικό νότο στα μέσα του προηγούμενου αιώνα. Ευτυχώς όμως υπάρχουν ακόμα πολίτες που δεν ανέχονται τον ρατσισμό και υπήρξε η δημόσια καταγγελία του περιστατικού. Το θέμα θα έρθει στην βουλή και το υπουργείο μεταφορών θα πρέπει να τοποθετηθεί ξεκάθαρα. Το ίδιο αφορά και την στάση της αστυνομίας που ενώ ήταν στο περιστατικό δεν έκανε καμία παρέμβαση», πρόσθεσε ο βουλευτής της Νέας Αριστεράς στην παρέμβασή του.
Το παραπάνω περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Κι αυτό γιατί, σύμφωνα με πληροφορίες της ΕφΣυν, κατά τα τελευταία επτά χρόνια τα ΚΤΕΛ έχουν δρομολογήσει «ειδικό δρομολόγιο που ξεκινά στις 11 το βράδυ από τη Θεσσαλονίκη και με το οποίο κινούνται αποκλειστικά άνθρωποι αφρικανικής, πακιστανικής καταγωγής, γενικά… σκουρόχρωμης επιδερμίδας, άνθρωποι που πιθανόν κινούνται στο ημίφως παρανομίας και… νομιμότητας, όπως αυτές οι έννοιες καθορίζονται από την εκάστοτε κρατική πολιτική. Οι ίδιες πληροφορίες θέλουν το όχημα που τους μεταφέρει να μην έχει τα κλασικά χαρακτηριστικά των λεωφορείων του ΚΤΕΛ και να προσομοιάζει με απλό τουριστικό λεωφορείο. Κι όλα αυτά τα απίστευτα και ντροπιαστικά πράγματα γίνονται για… την ασφάλεια, λένε, των άλλων επιβατών! Είναι προφανές ότι κάποιοι ανησυχούν μήπως… μυρίζουν οι μασχάλες των ταλαιπωρημένων ανθρώπων. Οι κρατικές αρχές μάλλον γνωρίζουν τα γενόμενα διότι το συγκεκριμένο δρομολόγιο το έχει σταματήσει αρκετές φορές η αστυνομία των εθνικών οδών στη Λάρισα για να εξετάσει τα χαρτιά των προσφύγων και μεταναστών και έχουν κοπεί και κάποιες κλήσεις. Το χέρι της νομιμότητας όμως φτάνει μέχρι εκεί…».
Σε νέο ρεπορτάζ της για την υπόθεση, στις 5 Σεπτεμβρίου, η ΕφΣυν αποκάλυψε έγγραφο που υπογράφεται από τον πρόεδρο των ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης Στέφανο Τσώλη και το οποίο αναφέρει με ημερομηνία 12 Μαρτίου 2024 προς τους εκδότες των εισιτηρίων: «[…] Συνεπώς, για την προστασία των υπολοίπων επιβατών, εκ των οποίων έχουμε ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ έντονες διαμαρτυρίες, απαγορεύεται να εκδίδετε εισιτήρια σε άτομα που δεν τηρούν εμφανώς τους κανόνες υγιεινής (π.χ. αναδίδουν οσμή που καταφανέστατα δεν γίνεται αποδεκτή από τους υπόλοιπους συνεπιβαίνοντες […]). Ταυτόχρονα, επειδή γνωρίζετε τις εξαιρετικά βαριές ποινές για τη μεταφορά αλλοδαπών στερούμενων νόμιμων δικαιολογητικών παραμονής στην Ελλάδα, η εταιρεία σε συνεννόηση με την αστυνομία έχει ορίσει ένα δρομολόγιο την ημέρα το οποίο ελέγχεται από τις κρατικές υπηρεσίες. Σε αυτό μόνο θα εκδίδετε εισιτήρια για όσους έχετε αδυναμία να επιβεβαιώσετε ότι διαθέτουν νόμιμα δικαιολογητικά παραμονής. Τέλος, θυμίζουμε ότι οι υπηρεσίες μας παρέχονται χωρίς καμία άμεση ή έμμεση διάκριση λόγω εθνικότητας του επιβάτη ή της μεταφοράς ατόμων με αναπηρία ή μειωμένης κινητικότητας σύμφωνα με τον ανωτέρω κανονισμό. Στόχος μας είναι να μετακινούνται ΙΣΟΤΙΜΑ όλοι οι επιβάτες, χωρίς να κινδυνεύει η υγεία τους από άτομα που δεν τηρούν τους κανόνες δημόσιας υγιεινής. Για τους παραβάτες εκδότες εισιτηρίων θα υπάρξουν ποινές, χωρίς άλλη προειδοποίηση».
Τις καταγγελίες για διακρίσεις σε βάρος μεταναστ(ρι)ών επιβεβαίωσε προς την ΕφΣυν και ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδικάτων Μεταφορών Ελλάδας και μέλος της διοίκησης της ΓΣΕΕ Θεμιστοκλής Αμπλάς, αναφέροντας ότι «είχα καταγγελίες από εκδότες εισιτηρίων για το θέμα, με τους οποίους έχω μιλήσει, οι οποίοι επιβεβαιώνουν ότι είχαν γραπτές και προφορικές εντολές για εκτέλεση αυτών των συμπεριφορών συνοδεία “απειλών” για πειθαρχικές ποινές αν δεν εκτελέσουν τις εντολές αυτές. Όντως υπάρχουν αυτά τα “ειδικά δρομολόγια” και φεύγουν στις 11.30 το βράδυ από Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Η διάκριση είναι από κάθε πλευρά απαράδεκτη, πολύ περισσότερο από υπηρεσίες που ασκούν δημόσιο έργο το οποίο τους έχει ανατεθεί από την πολιτεία».
Από την πλευρά τους τα ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης υποστήριξαν, μέσω πηγών σε ρεπορτάζ του thestival.gr, σχετικά με την καταγγελία του κ. Ηλιόπουλου ότι «το λεωφορείο ξεκινούσε από Κηφισό και ήταν γεμάτο. Παρ’ όλα αυτά, ο επιβάτης απαίτησε να μπει στο δρομολόγιο των 13:30, ενώ δεν υπήρχε διαθέσιμη θέση. Ωστόσο, του προτάθηκε να φύγει με το δρομολόγιο των 15:00, όπως γίνεται καθημερινά σε πλήθος επιβατών. Εκείνη τη στιγμή ο “πρωταγωνιστής” άρχισε να βρίζει τους υπαλλήλους, οι οποίοι κάλεσαν την αστυνομία. Όντως η αστυνομία διαπίστωσε ότι ήταν γεμάτο και δεν υπήρχε διαθέσιμη θέση, ενώ αργότερα το άτομο αποχώρησε. Κάποιοι προσπαθούν να στήσουν επεισόδια από τη φαντασία τους για να αποκτήσουν πολιτική υπόσταση».
Ωστόσο, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι στις 5 Σεπτεμβρίου ο διευθυντής των ΚΤΕΛ Σάκης Γεωργιάδης επιβεβαίωσε ουσιαστικά τα καταγγελλόμενα, αναφέροντας στον τηλεοπτικό σταθμό του OPEN ότι εδώ και περίπου 10 χρόνια υπάρχει συνεννόηση με την Ελληνική Αστυνομία, ώστε να βάζουν όλους μαζί τους αλλοδαπούς πολίτες στο τελευταίο δρομολόγιο.
«Προέκυψε μετά από έναν νόμο το 2014, που επικαιροποιήθηκε το 2024, που λέει ότι οδηγοί που μεταφέρουν παράνομους τιμωρούνται. Υπαγόμαστε σε αυτή τη διάταξη, το πρόβλημα δεν είναι τωρινό, μας απασχολεί εδώ και μια δεκαετία περίπου. Το ΚΤΕΛ της Θεσσαλονίκης έχει διατρανώσει με κάθε τρόπο ότι επιτρέπει σε όλους τους επιβάτες, ανεξάρτητα από τη θρησκεία, το χρώμα και το θρήσκευμα, να ταξιδεύουν με όλα μας τα δρομολόγια. Ο νόμος είναι δαμόκλειος σπάθη στο κεφάλι του κάθε οδηγού και εκδότη εισιτηρίου και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν θα πάει κανένας οδηγός στη φυλακή. Ο οδηγός θα πάει φυλακή άμα πάει κάποιον μετανάστη που δεν έχει έγραφα, και αυτό έγινε πολλές φορές», δήλωσε ο κ. Γεωργιάδης.
Με δική της ανακοίνωση η ΕΛΑΣ αρνήθηκε τη συμμετοχή της στις πρακτικές διάκρισης των ΚΤΕΛ σε βάρος μεταναστ(ρι)ών.
«Η Ελληνική Αστυνομία ουδέποτε έχει συμμετάσχει ή συναινέσει σε διαδικασίες διάκρισης επιβατών βάσει εθνικότητας, φυλής ή οποιουδήποτε άλλου κριτηρίου, οι οποίες αντιβαίνουν στο Σύνταγμα και στο ισχύον νομικό πλαίσιο», σημείωσε η ΕΛΑΣ, προσθέτοντας: «Όπου ανακύπτουν καταγγελίες για ρατσιστικές συμπεριφορές ή άρνηση παροχής υπηρεσιών λόγω καταγωγής, οι αρμόδιες Υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των Υπηρεσιών Αντιμετώπισης Ρατσιστικής Βίας, είναι στη διάθεση των πολιτών για την πλήρη διερεύνηση κάθε περιστατικού. Η Ελληνική Αστυνομία στέκεται με συνέπεια απέναντι σε κάθε μορφή διάκρισης και ενεργεί αποκλειστικά στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, εφαρμόζοντας απαρέγκλιτα το Σύνταγμα και τους νόμους της Πολιτείας».
Όπως επεσήμανε και ο πρόεδρος του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες Βασίλης Παπαδόπουλος, τα παραπάνω εγείρουν σοβαρό ζήτημα κατάφωρης και συστηματικής παραβίασης του άρθρου 11 παρ. 1 του ν. 4443/2016 (ΦΕΚ Α’ 232/9.12.2016), το οποίο προβλέπει ότι «όποιος κατά τη συναλλακτική διάθεση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών στο κοινό παραβιάζει την κατά τον παρόντα νόμο απαγόρευση της διακριτικής μεταχείρισης για λόγους φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, τιμωρείται με φυλάκιση από έξι (6) μήνες έως τρία (3) έτη και με χρηματική ποινή από 1.000 έως 5.000 ευρώ. Οι πράξεις της παρούσας παραγράφου διώκονται αυτεπαγγέλτως».
Ακόμη, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι το άρθρο 5 παρ. 2 εδ. α’ του Συντάγματος ορίζει ότι «όλοι όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια απολαμβάνουν την απόλυτη προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τους, χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων», την ώρα που το άρθρο 14 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) προβλέπει ότι «η απόλαυση των δικαιωμάτων και ελευθεριών, που αναγνωρίζονται στην παρούσα Σύμβαση, πρέπει να εξασφαλιστεί χωρίς καμία διάκριση που να βασίζεται ιδίως στο φύλο, τη φυλή, το χρώμα, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πολιτικές ή άλλες πεποιθήσεις, την εθνική ή κοινωνική προέλευση, τη συμμετοχή σε εθνική μειονότητα, την περιουσία, τη γέννηση ή κάθε άλλη κατάσταση».
Η καταγγελλόμενη συμπεριφορά των ΚΤΕΛ σε βάρος προσφυγισσών, προσφύγων και μεταναστ(ρι)ών εγείρει σοβαρό ζήτημα κατάφωρης και συστηματικής παραβίασης του ν. 4443/2016 (ΦΕΚ Α’ 232/9.12.2016), ο οποίος απηχεί υπέρτερες (συνταγματικές και διεθνούς δικαίου) διατάξεις και απαγορεύει τη διακριτική μεταχείριση ατόμων που βρίσκονται εντός της ελληνικής επικράτειας για λόγους φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου.
Αριθμός Λογαριασμού: 1100 0232 0016 560
IBAN: GR56 0140 1100 1100 0232 0016 560
BIC: CRBAGRAA
Στον αγώνα μας για Λογοδοσία και Διαφάνεια, απέναντι σε οτιδήποτε υπονομεύει τις αρχές της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου.
Γιατί η Δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη.
Είναι στο χέρι μας να μη στεκόμαστε απαθείς ή κυνικοί.
Δες πώς μπορείς να μας βοηθήσεις, εδώ!
