Παράλειψη της διοίκησης να συμμορφωθεί σε απόφαση του ΣτΕ για την προσφυγική δομή στη Μαλακάσα

Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει συμμορφωθεί με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) που έκρινε ως μη νομίμως λειτουργούσα την προσφυγική δομή της Μαλακάσας στο στρατόπεδο Γερακίνη, παρά τη σχετική υποχρέωση που επιβάλλει το άρθρο 95 παρ. 5 του Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο «η διοίκηση έχει υποχρέωση να συμμορφώνεται προς τις δικαστικές αποφάσεις».

Η επιστολή του Συνηγόρου του Πολίτη προς τα υπουργεία Μετανάστευσης και Περιβάλλοντος αναφέρει επίσης ότι με προηγούμενη απόφασή του (την υπ’ αριθμ. 1287/2022) το ΣτΕ είχε χορηγήσει στη διοίκηση προθεσμία έξι μηνών ώστε να τηρήσει την οφειλόμενη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης για την προσφυγική δομή της Μαλακάσας και να εκδώσει είτε πράξη υπαγωγής του έργου σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις είτε πράξη απορριπτική του αιτήματος χωροθέτησης και λειτουργίας της δομής στην επίμαχη έκταση, κατόπιν, μεταξύ άλλων, της απαιτούμενης στην προκειμένη περίπτωση γνωμοδότησης της δασικής αρχής. Ωστόσο, «η διοίκηση δεν ακολούθησε τη διαδικασία που της υποδείχθηκε από το Δικαστήριο για να θεραπεύσει τη διαπιστωθείσα πλημμέλεια», σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Αρχή. 

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να επισημάνουμε ότι τόσο ο συνταγματικός όσο και ο κοινός νομοθέτης επιβάλλουν στη διοίκηση (δηλαδή και στα υπουργεία και τα όργανα της κυβέρνησης) την υποχρέωση να συμμορφώνονται προς τις αποφάσεις της δικαστικής εξουσίας.

Σύμφωνα με το άρθρο 95 παρ. 5 του Συντάγματος, η διοίκηση έχει υποχρέωση να συμμορφώνεται προς τις δικαστικές αποφάσεις. Ακόμη, σύμφωνα με το άρθρο 94 παρ. 4 εδ. β’ και γ’ του Συντάγματος, στις αρμοδιότητες των πολιτικών και των διοικητικών δικαστηρίων περιλαμβάνεται η λήψη μέτρων για τη συμμόρφωση της διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις, ενώ οι δικαστικές αποφάσεις εκτελούνται αναγκαστικά και κατά του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (δηλαδή των Δήμων και των Περιφερειών), καθώς και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου. 

Πράγματι, σύμφωνα και με το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 3068/2002 (ΦΕΚ Α’ 274/14.11.2002), «το Δημόσιο, οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και τα λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου έχουν υποχρέωση να συμμορφώνονται χωρίς καθυστέρηση προς τις δικαστικές αποφάσεις και να προβαίνουν σε όλες τις ενέργειες που επιβάλλονται για την εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής και για την εκτέλεση των αποφάσεων. Δικαστικές αποφάσεις κατά την έννοια του προηγούμενου εδαφίου είναι όλες οι αποφάσεις των διοικητικών, πολιτικών, ποινικών και ειδικών δικαστηρίων που παράγουν υποχρέωση συμμόρφωσης ή είναι εκτελεστές κατά τις οικείες δικονομικές διατάξεις και τους όρους που κάθε απόφαση τάσσει».

Με την πρώτη επιστολή του στις 2 Φεβρουαρίου, ο Συνήγορος του Πολίτη ζήτησε από την κυβέρνηση την εκτέλεση της απόφασης του ΣτΕ, καθώς και την παροχή ενημέρωσης σχετικά με τα μέτρα που έχουν ληφθεί ή πρόκειται να ληφθούν κατά το μεταβατικό διάστημα για τη μετεγκατάσταση των προσφύγων, μέτρα τα οποία «θα διασφαλίζουν την ασφαλή και αξιοπρεπή τους διαβίωση, λαμβάνοντας υπόψη και την ειδικότερη φροντίδα που απαιτείται για τα ευάλωτα πρόσωπα».

Η Ανεξάρτητη Αρχή επανήλθε με νέα επιστολή της προς τα υπουργεία Μετανάστευσης και Περιβάλλοντος στις 23 Απριλίου 2025, με την οποία ενημέρωσε τη νέα ηγεσία των δύο υπουργείων (κατόπιν ανασχηματισμού) για το ζήτημα της ανάγκης συμμόρφωσης της διοίκησης στην απόφαση του ΣτΕ. Τόσο από τη δεύτερη επιστολή του Συνηγόρου του Πολίτη όσο και από τη δημόσια ανακοίνωση του στις 15 Ιουλίου 2025 προκύπτει ότι για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα η ελληνική κυβέρνηση δεν συμμορφώθηκε προς τις υποδείξεις της Ανεξάρτητης Αρχής και την προαναφερθείσα απόφαση του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου.