ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕ
Θοδωρής Χονδρόγιαννος
Παραβίαση της νομοθεσίας για τις τροπολογίες στον ν. 4965/2022
16 • 09 • 2022

Σε ένα ευνομούμενο κράτος δικαίου, η Βουλή ψηφίζει εφαρμόζοντας απαρέγκλιτα το Σύνταγμα και τους κανόνες που η ίδια έχει θεσπίσει για τη διαφανή και δημοκρατική λειτουργία της. Ωστόσο, αυτό δεν συμβαίνει με τον ν. 4965/2022, κατά την ψήφιση του οποίου παραβιάστηκαν οι κανόνες καλής νομοθέτησης για τις τροπολογίες.

Αποσκοπώντας στην υιοθέτηση κανόνων καλής και διαφανούς νομοθέτησης στο πλαίσιο του κράτους δικαίου, το άρθρο 74 παρ. 5 του Συντάγματος, και τα άρθρα 87, 88 και 101 παρ. 5 του Κανονισμού της Βουλής ορίζουν ότι οι υπουργικές τροπολογίες σε προτεινόμενα νομοσχέδια πρέπει να κατατίθενται μέχρι τρεις ημέρες πριν την έναρξη της συζήτησης στην Ολομέλεια ή την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, απαγορεύοντας τροπολογίες άσχετες με το κύριο αντικείμενο του νομοσχεδίου. 

Σκοπός των παραπάνω κανόνων είναι να υπάρχει αρκετός χρόνος για επεξεργασία και έλεγχο -τόσο από τους βουλευτές όσο και από την κοινή γνώμη- των ρυθμίσεων που προτείνονται από τους υπουργούς με τη μορφή των τροπολογιών.

Με την απαγόρευση των εκπρόθεσμων τροπολογιών αποσοβείται η κατάθεση -λίγο πριν την ψήφιση του νομοσχεδίου- ρυθμίσεων που αναπόφευκτα θα ξεφύγουν της προσοχής της δημόσιας σφαίρας, ρυθμίζοντας υπό καθεστώς αδιαφάνειας και έλλειψης λογοδοσίας ζητήματα που άπτονται ατομικών δικαιωμάτων, δημοσίων συμβάσεων και άλλων σημαντικών ζητημάτων που επηρεάζουν τη ζωή εκατομμυρίων πολιτών.

Από την άλλη πλευρά, η απαγόρευση των άσχετων τροπολογιών στοχεύει στο να επικεντρωθεί η προσοχή του νομοθέτη σε ένα θέμα, καθώς με αυτόν τον τρόπο αφενός θεωρείται ότι ο δημόσιος διάλογος θα είναι πιο ουσιώδης, αφετέρου η ρύθμιση πολλών διαφορετικών θεμάτων από ένα νομοσχέδιο οδηγεί αναπόφευκτα σε κατακερματισμό της νομοθεσίας και δύσχρηστους νόμους. 

Ωστόσο, η παραπάνω νομοθεσία παραβιάστηκε στη διαδικασία ψήφισης του ν. 4965/2022, ο οποίος ψηφίστηκε στις 31 Αυγούστου 2022. Συγκεκριμένα, στο σχετικό νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων (Εξυγίανση των Ναυπηγείων Ελευσίνας και άλλες διατάξεις αναπτυξιακού χαρακτήρα) κατατέθηκαν τρεις εκπρόθεσμες τροπολογίες (1, 2, 3) στις 30 Αυγούστου, μόλις μια μέρα πριν την ψήφιση του νομοσχεδίου. Μάλιστα, και οι τρεις τροπολογίες κατατέθηκαν κυριολεκτικά το βράδυ πριν την ψηφοφορία.

Η Βουλή παρέλειψε να συμπεριλάβει στα έγγραφα των τροπολογιών τη σφραγίδα «ΕΚΠΡΟΘΕΣΜΟΣ», η οποία προς χάρη διαφάνειας συνοδεύει κανονικά όλες τις εκπρόθεσμες τροπολογίες.

Οι τροπολογίες είχαν, μαζί με τα συνοδευτικά κείμενα, συνολική έκταση 91 σελίδων, κάτι που δημιουργεί αμφιβολίες ως προς το αν οι βουλευτές πρόλαβαν να μελετήσουν σε βάθος τις ρυθμίσεις τους, τις οποίες κλήθηκαν να απορρίψουν ή να αποδεχτούν μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Θα πρέπει να αναφέρουμε ότι για τον υπολογισμό των εκπρόθεσμων τροπολογιών, ακολουθήσαμε τη μετριοπαθέστερη μέθοδο της Βουλής και κρίναμε ως τέτοιες μόνο αυτές που κατατέθηκαν την ημέρα της ψήφισης του σχετικού νομοσχεδίου και την αμέσως προηγούμενη. Αν εφαρμόζαμε το γράμμα του νόμου και θεωρούσαμε ως εκπρόθεσμες τις τροπολογίες που δεν κατατέθηκαν τρεις τουλάχιστον ημέρες πριν την έναρξη της συζήτησης, τότε το ποσοστό των εκπρόθεσμων τροπολογιών της κυβέρνησης συνολικά στο νομοθετικό της έργο θα ήταν πολύ μεγαλύτερο. 

Είναι ακόμη αξιοσημείωτο ότι και οι τρεις τροπολογίες είχαν, κατά παράβαση της νομοθεσίας και των κανόνων καλής νομοθέτησης, διατάξεις άσχετες με το κύριο αντικείμενο του νομοσχεδίου, όπως ρυθμίσεις για την οργάνωση του Μαξίμου, παράταση προθεσμίας καταβολής μετοχικού κεφαλαίου της δημόσιας επιχείρησης «ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ» και νέες προβλέψεις για τις άδειες πωλητών σε λαϊκές αγορές. 

Πού εντοπίζεται το πρόβλημα με το Κράτος Δικαίου;

Σε ένα κράτος δικαίου, η κυβέρνηση και η Βουλή οφείλουν να παράγουν νόμους εφαρμόζοντας τόσο το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής, όσο και τους υπόλοιπους κανόνες που έχουν θεσπιστεί για να εγγυώνται και να προωθούν πρακτικές καλής και διαφανούς νομοθέτησης.

Εν προκειμένω η κυβέρνηση παραβίασε ακόμα και τους αυξημένης ισχύος κανόνες του Συντάγματος για τις τροπολογίες, κάτι που αφενός οδηγεί σε κακούς και δύσχρηστους νόμους, αφετέρου κλονίζει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.

Θοδωρής Χονδρόγιαννος
Περισσοτερα
Αν έχεις εντοπίσει παραβίαση του Κράτους Δικαίου, κάνε κι εσύ αναφορά!
ΕΠΩΝΥΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΜΕΣΩ ΦΟΡΜΑΣ ΣΤΟ GOVWATCH
ΑΝΩΝΥΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ GLOBALEAKS
Υποστήριξε το έργο του govwatch
ΚΑΝΕ ΔΩΡΕΑ